W jakiej kolejności czytać serię Artefakty? Czy chronologia ma znaczenie? Ile jest tomów w tej prestiżowej kolekcji? Poniższy przewodnik przybliża specyfikę serii wydawnictwa MAG oraz podpowiada, jak poruszać się pośród najważniejszych dzieł literatury fantastycznej.
Charakterystyka serii Artefakty
Kolekcja Artefakty wydawnictwa MAG to starannie wyselekcjonowany zbiór najwybitniejszych powieści i opowiadań z kanonu światowej fantastyki. Seria stawia sobie za cel przypomnienie dzieł przełomowych, które wyznaczały nowe kierunki w gatunkach takich jak science fiction, fantasy czy cyberpunk. W zestawieniu znajdują się pozycje operujące na styku filozofii, socjologii oraz zaawansowanych wizji technologicznych, autorstwa takich legend jak Dan Simmons, William Gibson, Ursula K. Le Guin czy Gene Wolfe. Wydania te cechują się wysoką jakością edytorską, twardą oprawą i często zawierają kompletne cykle lub obszerne antologie w jednym woluminie.
Co wyróżnia kolekcję Artefakty na tle innych serii?
Inwestycja w lekturę Artefaktów to przede wszystkim okazja do poznania fundamentów nowoczesnej literatury spekulatywnej w jej najbardziej ambitnym wydaniu. Wybrane przez wydawcę tytuły charakteryzują się ponadczasową problematyką i wysokim poziomem literackim, często wykraczającym poza ramy czystej rozrywki. Seria pozwala polskiemu czytelnikowi na dostęp do dzieł rzadkich, wielokrotnie nagradzanych statuetkami Hugo i Nebula, które przez lata były trudno dostępne na rynku. To kompendium dla osób szukających w fantastyce głębi intelektualnej oraz wizjonerskich koncepcji, które do dziś budzą żywe dyskusje wśród badaczy literatury.
Jaka kolejność czytania serii Artefakty?
Ze względu na antologiczny profil kolekcji, kolejność czytania serii Artefakty jest całkowicie dowolna. Każda książka (lub zebrany w jednym tomie cykl) stanowi autonomiczną całość, co pozwala na wybór lektury zgodnie z preferencjami tematycznymi lub zainteresowaniem konkretnym autorem. Nie ma potrzeby śledzenia dat publikacji poszczególnych tomów w ramach serii MAG, ponieważ nie są one ze sobą powiązane fabularnie. Wyjątkiem są jedynie sytuacje, gdy dany autor ma w serii wydanych kilka osobnych książek tworzących jedną opowieść, które warto poznawać wewnątrz ich własnego porządku.
Czy w serii Artefakty obowiązuje chronologia?
W ujęciu całościowym chronologia wewnątrz serii nie występuje, gdyż każdy tom prezentuje odmienne uniwersum i wizję przyszłości. Istnieją jednak wewnętrzne linie czasu w ramach konkretnych cykli wydanych w tej kolekcji. Przykładowo, dzieła Dana Simmonsa tworzące „Cantos Hyperiona” należy czytać w sekwencji: „Hyperion”, „Upadek Hyperiona”, „Endymion” i „Triumf Endymiona”. Podobna zasada dotyczy „Trylogii Ciągu” Williama Gibsona czy wielotomowego dzieła Gene’a Wolfe’a „Księga Nowego Słońca”. W przypadku większości pozostałych pozycji, takich jak „Wszyscy na Zanzibarze” czy „451 stopni Fahrenheita”, mamy do czynienia z dziełami samodzielnymi, po które można sięgać niezależnie od reszty zbioru.
Seria Artefakty – lista wybranych tytułów:
Poniżej prezentujemy zestawienie kluczowych pozycji wydanych w tej serii, ułożone w sposób ułatwiający identyfikację najważniejszych autorów i nurtów. Kolekcja Artefakty obejmuje m.in.:
- Wszyscy na Zanzibarze (John Brunner)
- Trylogia Ciągu (William Gibson)
- Hyperion / Upadek Hyperiona (Dan Simmons)
- Cień i pazur (Gene Wolfe)
- 451 Fahrenheita (Ray Bradbury)
- Trylogia Mostu (William Gibson)
- Obcy w obcym kraju (Robert A. Heinlein)
- Ogień nad otchłanią (Vernor Vinge)
- Ilion / Olimp (Dan Simmons)
- Żołnierze kosmosu (Robert A. Heinlein)
- Gateway / Za błękitnym horyzontem zdarzeń (Frederik Pohl)
Krótkie omówienie fabuły tomów serii Artefakty
Zrozumienie tematyki tak zróżnicowanego zbioru ułatwia wybór tytułu dopasowanego do gustu czytelnika. W tej części znajdują się skrótowe zarysy fabularne najważniejszych książek, które pozwalają na szybki przegląd poruszanych zagadnień – od klasycznego cyberpunka i buntu maszyn, po dalekosiężne podróże w czasie i przestrzeni oraz analizy upadku cywilizacji.
Przedrzeźniacz
W umierającym świecie, w którym ludzie są odurzeni narkotykami i pogrążeni w elektronicznej błogości, gdzie nie ma sztuki, literatury i nie rodzą się dzieci, gdzie niektórzy wolą dokonać samospalenia niż dalej żyć, Spofforth jest najdoskonalszą maszyną, jaką kiedykolwiek stworzono. Mimo tego ma tylko jedno, niemożliwe do spełnienia pragnienie – chce przestać istnieć. Jednak nawet w tych ponurych i przygnębiających czasach pojawia się iskierka nadziei, którą stanowią namiętność i radość, jakie pewien mężczyzna i pewna kobieta odkrywają w miłości i książkach. To nadzieja na lepszą przyszłość, a może nawet nadzieja dla Spoffortha.
Na fali szoku
Był najbardziej niebezpiecznym z żyjących zbiegów, ale nie istniał! Nickie Haflinger żył życiem dwudziestu różnych ludzi… ale, formalnie rzecz biorąc, w ogóle go nie było! Uciekł z Tarnover, zaawansowanego rządowego think tanku, w którym go wykształcono. Najpierw złamał swój kod tożsamości, a potem zwiał. Następnie rozpoczął poszukiwania czegoś, co pozwoli przywrócić zdrowy rozum oraz wolność osobistą zniewolonym przez komputery masom, i uratować stojący na skraju katastrofy świat. Nie dbał o to, jak to zrobi, ale rząd był tym bardzo zainteresowany. Dlatego nauczyciele z Tarnover sprowadzili go z powrotem do swych laboratoriów, gdzie Nickiego Hallingera czekał zupełnie nowy rodzaj edukacji!
Ślepe stado
Ta powieść, od lat uznawana za klasyczną, jest dramatycznym i proroczym spojrzeniem na przyszłe skutki niszczenia ziemskiego środowiska. W tym koszmarnym świecie powietrze zatrute jest tak bardzo, że powszechnie używa się masek filtracyjnych. Rośnie śmiertelność noworodków i wygląda na to, że każdy człowiek na coś choruje. Woda jest zatruta, a tę z kranu pije tylko biedota. Władza praktycznie nie funkcjonuje, a korporacje dorabiają się na filtrach do wody, maskach i organicznej żywności. Działacz ekologiczny, Austin Train, musi się ukrywać. Trainiści – ruch ekologiczny, czasami posuwający się do terroryzmu – chcą, by im przewodził. Władze chcą go aresztować, a najchętniej stracić. Media chcą mieć igrzyska. Wszyscy coś dla niego planują, Train jednak ma swój własny plan.
Odwrócony świat
Miasto przemierza zrujnowany świat po torach, które trzeba stale przed nim układać, a następnie usuwać. Jeżeli się zatrzyma, zostanie w tyle za „optimum” i wpadnie w miażdżące pole grawitacyjne. Brak postępu oznacza śmierć. Rządzący miastem starają się, żeby mieszkańcy nie zdawali sobie z tego sprawy. Jednak kurcząca się populacja staje się niespokojna. A przywódcy wiedzą, że miasto coraz bardziej zwalnia.
Człowiek, który spadł na ziemię
Thomas Jerome Newton przybywa na Ziemię. Celem jego wizyty jest zdobycie wody, której dramatyczny brak jest przyczyną wymierania życia na jego rodzimej planecie. Korzystając ze swoich nadludzkich możliwości, szybko zaczyna zdobywać fortunę niezbędną do realizacji projektu. Niestety, sprawy się komplikują. Newton coraz bardziej zwleka z wykonaniem zadania. Niezwykle realistyczna opowieść o obcym na Ziemi – realistyczna na tyle, że staje się metaforą naszego własnego egzystencjalnego smutku i samotności.
Skrzydła nocy
Dziejące się w dalekiej, umownej przyszłości, na zbankrutowanej, siłą przejętej za długi przez obcą rasę Ziemi, „Skrzydła nocy” są piękną, liryczną opowieścią o pielgrzymce starego, beznadziejnie zakochanego, obciążonego poczuciem winy człowieka, przemierzającego ruinę swego świata w poszukiwaniu wiedzy, dającej ukojenie i akceptację, a także zdolnej podnieść ludzkość na nowy poziom rozwoju.
451° Fahrenheita
„451° Fahrenheita” – Przerażająco prorocza powieść o przyszłości w świecie postliterackim… Guy Montag jest strażakiem. Jego praca polega na niszczeniu najbardziej zakazanego ze wszystkich dóbr, źródła wszelkich niesnasek i nieszczęść: książek. Nie przychodzi mu do głowy, że mógłby kwestionować swoje nijakie życie – dopóki nie zostanie mu objawiona przeszłość, w której ludzie nie żyli w strachu, i teraźniejszość, w której można postrzegać świat przez pryzmat idei. Zaczyna ukrywać w domu książki, które wkrótce zagrożą jego życiu.
Kroniki marsjańskie. Człowiek ilustrowany. Złociste jabłka słońca
Ray Bradbury, jeden z najpopularniejszych dwudziestowiecznych pisarzy amerykańskich, zachwycał pokolenia czytelników nastrojowymi opowieściami science fiction, fantasy i grozy. W tym niezwykłym zbiorze zebrano trzy najpopularniejsze książki tego autora. Kroniki marsjańskie/Człowiek Ilustrowany/Złociste jabłka słońca to ponadczasowe historie dla czytelników w każdym wieku, niezależnie od upodobań.
Jestem Legendą. Piekielny dom. Człowiek, który nieprawdopodobnie się zmniejszał
Pośród największych gwiazd na firmamencie horroru i fantasy niewiele błyszczy jaśniej niż Richard Matheson. A choć wielu czytelników zna go głównie z powieści takich jak „Jestem legendą”, Piekielny „dom” i szesnastu scenariuszy serialu „Strefa mroku”, to najwyższe mistrzostwo osiągnął jako autor mrożących krew w żyłach opowiadań, z których wiele znalazło się niniejszej książce. Od czasu debiutu Mathesona w 1950 praktycznie wszyscy ważniejsi autorzy fantastyki i grozy czerpią garściami z jego dokonań – przyznają się do tego Stephen King i Neil Gaiman, Peter Straub i Joe Hill, a także filmowcy, tacy jak Stephen Spielberg i J.J. Abrams. Matheson zrewolucjonizował horror, przenosząc go z gotyckich zamczysk i otchłani nieznanego kosmosu na dobrze nam znane i bliskie ulice i przedmieścia. Przesycił opowieści o zjawiskach fantastycznych i paranormalnych mroczną znajomością natury ludzkiej, sięgając do pokładów uniwersalnej grozy samotności i zagrożenia w niebezpiecznym świecie.
Cień i Pazur
Severian przygotowywał się do fachu kata, lecz zakochał się w uwięzionej kobiecie i złamał dla niej obowiązujące katów zasady. Został za to wygnany z konfraterni i wysłany do odległej prowincji. Zabrał tylko katowski miecz, maskę i czarny płaszcz przynależny znienawidzonej profesji. Droga, która ma pokonać, okazuje się trudniejsza i bardziej zawikłana niż sobie to wyobrażał. Błądzi jak w labiryncie w ponurym, pełnym okrucieństwa świecie. Jego inicjacyjna podróż przypomina błądzenie w labiryncie, ale nieuchronnie prowadzi młodego czeladnika ku przeznaczeniu.
Miecz i Cytadela
Severian, wygnany z konfraterni katów za złamanie zasad, dotarł do Thraxu. Obejmuje stanowisko liktora i sumiennie wypełnia obowiązki strzegąc więźniów i ścinając skazańców. Mimo poszukiwań nie zdołał zwrócić Pazura Łagodziciela – klejnot o uzdrawiającej mocy zaczyna mu ciążyć, odbierając spokój i sen. Severian wyczuwa coraz bardziej mrok gromadzący się nad światem, zaczyna wątpić w swoje powołanie, aż wreszcie wbrew rozkazowi archonta daruje życie kobiecie skazanej na uduszenie. Musi uciekać z Thraxu i udaje się na północ, w góry zamieszkane przez istoty, które odrzuciły człowieczeństwo. Rozpoczyna niebezpieczną podróż, która wyjaśni wiele kłębiących się wokół niego tajemnic.
Green Town
Zbór powieści i opowiadań, których akcja rozgrywa się w miasteczku Green Town. Niezwykłe historie o krainie dzieciństwa, widzianej z wielką nostalgią i miłością, opowieści budzenia się samoświadomości nastoletnich bohaterów, wielka afirmacja życia, codziennych wydarzeń i rytuałów. Ale także podróże do krainy dziecięcych koszmarów, mrocznych miejsc i niepokojących zdarzeń. W skład książki Green Town wchodzą „Słoneczne wino”, ”Jakiś potwór tu nadchodzi”, „Pożegnanie lata” i „Letni ranek, letnia noc”.
Najlepsze opowiadania – Raphael Aloysius Lafferty
Raphael Aloysius Lafferty jest uważany za jeden z najoryginalniejszych głosów we współczesnej literaturze. W swojej karierze był wielokrotnie nominowany do nagród i nagradzany, zdobył między innymi World Fantasy Award za całokształt twórczości. Ten zbiór zawiera 22 niezwykłe i niewiarygodne opowiadania.
Obcy w obcym kraju
Był sobie raz Marsjanin nazwiskiem Valentine Michael Smith. Absolutnie wszystko na świecie było dla niego obce – poglądy, motywy działania, przyjemności. Z drugiej strony, on sam został wychowany przez mądrą, subtelną i wysoko rozwiniętą, ale całkowicie nam obcą rasę.
Spotkanie z Heechee. Kroniki Heechee
Po upływie tysiącleci ludzkość odkryła dziedzictwo Heechee (kultury obcych, którzy uciekli schronić się we względnym bezpieczeństwie czarnej dziury) – w szczególności asteroidę pełną samosterujących statków kosmicznych. Kierujący ekspedycją, która doprowadziła do odkrycia wielu tajemnic technologii Heechee Robinette Broadhead jest teraz zmuszony do odbycia niebezpiecznej wyprawy w kosmos… gdzie czekają Heechee. Tym razem stawką jest przyszłość Człowieka…
Nieśmiertelny. Istoty światła i mroku. Wyspa umarłych. Oko kota
Roger Zelazny, był jednym z najbardziej wpływowych pisarzy fantastycznych naszych czasów. Z równą swobodą przemierzającym bezdroża niezwykłych światów fantasy, jak rozrzucone w głębi kosmosu niezliczone uniwersa odległej przyszłości. Często eksperymentując z formą zyskał miano jednego z najważniejszych i najbardziej wszechstronnych autorów Nowej Fali. Zdobył wiele nagród, w tym sześć nagród Hugo, trzy nagrody Nebula i dwie nagrody Locus. Niniejszy zbiór powieści, ukazuje wielką fascynację Zelaznego mitami oraz religią. Od wierzeń Indian z plemienia Navajo, poprzez inspiracje mitologią grecką, a skończywszy na niezwykłej wizji odległej przyszłości, zaludnionej przez byty zainspirowanej wierzeniami Egipcjan.
Luna to surowa pani
Życie politycznych dysydentów i zesłańców w rozproszonych osiedlach, z których składa się księżycowa cywilizacja, nie jest łatwe. Wszystko jest precyzyjnie, optymalnie i tanio zarządzane przez centralny superkomputer, HOLMES-a IV. Kiedy skromny technik Mannie O’Kelly-Davis odkrywa, że HOLMES IV potajemnie osiągnął świadomość (i dorobił się poczucia humoru),wybór jest jasny: albo donieść władzom, albo… się z HOLMES-em zaprzyjaźnić. A może przy okazji jeszcze obalić rząd. Luna to surowa pani jest uważana za szczytowe osiągnięcie Roberta A. Heinleina. Znany jest także z powieści Obcy w obcym kraju i Żołnierzy kosmosu.
Gateway. Za błękitnym horyzontem zdarzeń
Gateway odblokowała całe bogactwo wszechświata… za cenę niewyobrażalnych koszmarów. Gdy poszukiwacz Bob Broadhead udał się na Gateway, by szukać szczęścia na statkach Heechee zdecydował, że będzie wiedział, które loty będą dla niego źródłem fortuny. Trzy wyprawy później sławny i bogaty Robinette Broadhead musi zmierzyć się z tym, co go spotkało i kim jest… w podróży w głąb siebie równie groźnej i jeszcze straszniejszej, niż wcześniejsze koszmarne wyprawy przez międzygwiezdną pustkę.
Modlitwy do rozbitych kamieni. Czas wszystek, światy wszystkie. Miłość i śmierć
Od upiornego pola bitwy w wojnie secesyjnej, przez wojenny park tematyczny w Wietnamie i wszechpotężny mózg autystycznego chłopca, po wstrząsającą historię psychowampirów – oto podróż do świata strachu i tajemnicy, umysłowej strefy zmroku, w której wizyta przyprawia o dreszcz. Dan Simmons to nadzwyczajny artysta, z którym w wybranej przez niego dziedzinie niewielu może się równać. Nieograniczony talent każe mu stale przekraczać granice gatunków, a przy tym pozwala drażnić umysły i poruszać serca. Przedstawiamy dziś zbiór jego znakomitych opowiadań, olśniewających arcydzieł szeroko rozumianej fantastyki (zawierający między innymi „Sieroty z Helisy”, czyli nagrodzony Locusem powrót do uniwersum Hyperiona),których autor popisuje się niepowtarzalnym mistrzostwem stylu, zapierającą dech w piersiach pomysłowością i bezbłędnym wykonaniem. To jeden z prawdziwych gigantów współczesnej fantastyki.
Żołnierze kosmosu
Trwa galaktyczna wojna pomiędzy Ziemianami i Pluskwo-Pajęczakami, agresywną rasą antropoidów, których społeczna organizacja przypomina rój, poddany bezwzględnej władzy dyktatorskiej. Ogrom przewagi liczebnej nieprzyjaciela wyklucza globalną konfrontację i wymusza taktykę nagłych, niespodziewanych ataków ze strony sił Ziemskiej Federacji. Do takich zadań najlepiej przygotowani są komandosi z Piechoty Zmechanizowanej, a wśród nich kadet Johny Rico, który karierę żołnierza rozpoczął tak niedawno…
Próżniowe kwiaty. Stacje przypływu. Opowiadania najlepsze
Wyjątkowa książka, będąca przeglądem niezwykłej kariery mistrza opowieści Michaela Swanwicka. Zawiera dwie powieści (Próżniowe kwiaty i Stacje przypływu) oraz wybór opowiadań obejmujących prawie ćwierć wieku. We wszystkich tekstach widać jego dalekosiężną i żywą wyobraźnię, jedną z najwybitniejszych we współczesnej literaturze. Od najtwardszej fantastyki naukowej po najczystszą fantasy, od otuchy po rozpacz, wszystko tu skrzy się literackim talentem. Na kartach tej książki czci się Janis Joplin jak boginię, nastolatki schodzą w dół po brzegu świata, zombiaki stają się produktem, mściwy facet goni magika po powierzchni świerszcza wielkości planety, Vermont atakują dinozaury, z Nowego Jorku kursuje pociąg do piekła, a dwaj sympatyczni postutopijni hochsztaplerzy, Darger i Demobil szukają szczęścia w Labiryncie Buckingham.
Droga bez znaczenia. Ekspres Ares
To wszystko zaczęło się trzydzieści lat temu na Marsie, od zielonej osoby. I zanim dobiegło końca, miasteczko Droga Bez Znaczenia przeżyło wszystkie wyobrażalne anomalie, począwszy od Objazdowej Edukacyjno-Rozrywkowej Ekstrawagancji Adama Blacka (z prawdziwym aniołem w klatce do kompletu) aż po Niesamowity Powietrzny Bazar Tatterdemalionów. Jego mieszkańcy stanowili pełen przekrój osobowości, od doktora Alimantanda, założyciela miasteczka i lokalnego geniusza, przez Babuszkę, bezpłodną staruszkę, która po prostu chciała mieć własne dziecko, wyhodowane w słoju na przetwory, przez Rajendrę Dasa, włóczęgę i gundę, mającego magiczną rękę do maszyn, aż po braci Gallacellich, identyczne trojaczki, które zakochały się – i poślubiły – tę samą kobietę. Akcja tej powieści rozgrywa się w kalejdoskopowej przyszłości Drogi Bez Znaczenia – na Marsie po terraformacji, gdzie termojądrowe lokomotywy kursują po sieci torów będącej planetarnym krwiobiegiem, a sztuczne inteligencje miliardy razy na sekundę rekonfigurują rzeczywistość. Pewna młoda kobieta, Sweetness Octave Glorious-Honeybun Asiim Maszynistka XII staje się osobą, od której zależy przyszłość — lub przyszłości — Marsa. Dzieje się tu z przytupem, awanturniczo, zabawnie, autor pożycza sobie Marsa Raya Bradbury’ego oraz nowsze, terraformowane Marsy Kima Stanleya Robinsona i Grega Beara, aby spleść z nich szaloną fantastykę połączoną z realizmem magicznym, pełną dziwacznych filozofii, niesamowitych, niespodziewanych pomysłów oraz wielkich jak miasta pociągów.
Pawana
W roku 1588 została zamordowana królowa Elżbieta. Ta tragedia zapoczątkowała cały ciąg wydarzeń, którego wynikiem było pokonanie Anglii przez Hiszpańską Armadę i późniejszy upadek protestantyzmu. Teraz jest wiek dwudziesty, najwyższą władzę sprawuje Kościół rzymski. Ludzie prowadzą sielskie życie, zajmują się rzemiosłem i rolnictwem, technika zatrzymała się na etapie lokomotyw parowych i prymitywnego radia. Jednak rozwoju nauki nie da się hamować w nieskończoność… zaczyna się rewolucja.
Czekanie na smoka
Wojna Róż wyniosła na tron Edwarda IV, dwór Wawrzyńca Medyceusza kwitnie, książę Galeazzo Maria Sforza intryguje w Mediolanie. Ale to jest zmieniony świat, w którym zagrożenie dla średniowiecznej Europy stanowi Cesarstwo Bizantyjskie. Sforza, książę wampir, szykuje swoje wojska do od dawna planowanego ataku na Florencję, Bizancjum dokonuje ekspansji. Wydaje się, że najemnik, wygnany dziedzic tronu bizantyjskiego, młoda lekarka zmuszona do ucieczki z Florencji i walijski czarnoksiężnik, bratanek Owaina Gly Dwra, nie mają wspólnego celu, ale razem prowadzą pełną intryg kampanię przeciwko potędze Bizancjum, starając się zdobyć angielski tron dla Ryszarda księcia Gloucester i uczynić go Ryszardem III.
Zygzakowata orbita
Matthew Flamen, ostatni z śledczych dziennikarzy rozpaczliwie poszukuje wielkiej sensacji. Jeśli jej nie znajdzie, straci widzów i pracę. Możliwości nie brakuje: kartel Gottschalków wywołuje niepokoje wśród nieblanków, by sprzedać broń blankom, Patrioci X knują coś dużego i wygląda też na to, że wydarzyło się niewyobrażalne i jeden z najgroźniejszych brytyjskich rewolucjonistów dostanie amerykańską wizę. Nagle w ręce wpada mu też wiadomość, że szanowny dyrektor stanowego szpitala psychiatrycznego jest szarlatanem. John Brunner przedstawia nam wspaniałą, bezlitosną wizję społeczeństwa rozpadającego się pod naciskiem przemocy, narkotyków, wszechmocnej korupcji oraz masowego zamykania w szpitalach psychiatrycznych ludzi uznanych za „chorych umysłowo”. W roku 1969 jego wizja była ważna i potężna, a choć minęły dziesięciolecia, nie utraciła mocy.
Urządzenie Centauryjskie
John Truck z pozoru był tylko kolejnym szemranym kapitanem statku kosmicznego. Handlował narkotykami, gdy mógł je dostać, a kiedy ich nie było, przewoził inne towary. W rzeczywistości był jednak ostatnim z Centauryjczyków – choć tylko półkrwi – i w związku z tym jedyną osobą zdolną uruchomić Urządzenie Centauryjskie, rozumną bombę, która mogła być kluczem do rozstrzygnięcia okrutnej kosmicznej wojny. Klasyczna powieść M. Johna Harrisona stawia na głowie konwencje space opery i jest napisana z precyzją oraz talentem, z jakich zasłynął.
Trylogia Mostu: Światło wirtualne, Idoru, Wszystkie jutra
Kultowa trylogia Gibsona, zapoczątkowana „Światło Wirtualne“. Pierwsze wydanie zbiorcze. Początek XXI wieku. Na miejscu zniszczonej przez trzęsienie ziemi Kalifornii powstają dwa siostrzane stany NoCal i SoCal. W wyniku katastrofy zostaje uszkodzony most Golden Gate – symbol San Francisco – który staje się domem dla outsiderów, takich jak Chevette Washington. Pod wpływem impulsu, Chevette na jednym z hotelowych przyjęć kradnie okulary. Wkrótce przekonuje się, że ten z pozoru zwyczajny przedmiot to zaawansowany technologicznie gadżet umożliwiający dostęp do tajnych informacji. Kiedy zostają znalezione zwłoki poprzedniego właściciela okularów, dziewczyna znajduje się w poważnym niebezpieczeństwie. Rozpoczyna się poszukiwanie sprawcy, w które zaangażowane są niebagatelne siły. Jest wiek XXI, Tokio po straszliwym kataklizmie sejsmicznym. Chia McKenzie, wydelegowana przez oddział fanów z Seattle przybywa ze specjalną misją do Tokio, gdzie kluby muzyczne giną równie szybko, jak się pojawiają. Chia ma zdobyć informacje na temat domniemanego ślubu młodzieżowego idola Reza z nieistniejącą w rzeczywistym świecie Idoru, królową wirtualnych światów. Gibson skupił się na opisywaniu zależności pomiędzy człowiekiem, światem i informacją. Przedstawia czytelnikowi pokolenie wirtualnych paparazzich szpiegujących gwiazdy mediów poprzez komputerowe sieci; każe otrzeć się nam o zdarzenia udowadniające, że informacje można sfałszować i ukryć, lecz nadal są one odzwierciedleniem rzeczywistości.
Małe, duże
Edgewood to wiele domów, które się nawzajem przecinają lub zawierają się w sobie. Edgewood wypełnia i otacza magiczna tajemnica – im dalej się zagłębiamy, tym większa. Do Edgewood, rodzinnego domu Daily Alice Drinkwater, przybywa zakochany w niej Smoky Barnable. Wciąga go osobliwy urok tego świata. Przedziwna alchemia powieści Crowleya miesza znaną nam rzeczywistość ze światem wyobrażonym, który wydaje się bardzo realny i prawdziwy. Małe, duże, laureat nagrody WORLD FANTASY AWARD, to dzieło z rozmachem, niezwykle zmysłowa opowieść, historia upojna, śmieszna, niezapomniana, prawdziwe Arcydzieło Fantastyki.
Trylogia Ciągu: Neuromancer, Graf Zero, Mona Liza Turbo
Kultowa trylogia Gibsona, zapoczątkowana „Neuromancerem”, za którego autor otrzymał najważniejsze nagrody światowej fantastyki: nagrodę im. Philipa K. Dicka, Hugo i Nebulę. Pierwsze wydanie zbiorcze. Case, jeden z najlepszych „kowbojów cyberprzestrzeni” poruszających się w wirtualnym wszechświecie, popełnił błąd, za który został srogo ukarany. Za nielojalność wobec zleceniodawców płaci uszkodzeniem systemu nerwowego, co uniemożliwia mu dalszą pracę i skazuje na uwięzienie we własnym ciele. W poszukiwaniu lekarstwa wyrusza do Japońskiej Chiby, gdzie zdobywa fundusze, by w nielegalnych klinikach odzyskać zdolność podłączania swego umysłu do komputera. Turner, niezależny cyberwiedźmin, specjalizuje się w podkradaniu ludzi wielkim korporacjom. Odtworzony na nowo po wybuchu, rusza w ślad za wynalazcą nowego typu biochipów, ale firma nie zamierza go oddać konkurencji żywego. Bobby, pod pseudonimem Graf Zero, chce zostać hakerem, kowbojem cyberprzestrzeni. Jego pierwszym zadaniem ma być włamanie do słabo strzeżonej bazy danych z filmami porno. Jednak w czasie włamania prawie ginie, a posiadanym przez niego programem zaczynają się interesować potężni ludzie… Mona to dziewczyna o mętnej przeszłości, która dzięki swemu podobieństwu do Angie Mitchell, największej gwiazdy światowej sieci video, zostaje wplątana w plan porwania gwiazdy. Spiskiem kieruje widmowa jaźń, która ma swoje plany wobec Mony, Angie i całej ludzkości. W sprawę wplątani są także szefowie Yakuzy, japońskiego podziemia przestępczego…
Wszyscy na Zanzibarze
Na Ziemi na początku XXI wieku tłoczy się ponad siedem miliardów ludzi. Jest to epoka inteligentnych komputerów, psychodelicznych narkotyków w wolnej sprzedaży, polityki uprawianej za pomocą zabójstw i naukowców obłaskawiających wulkany poprzez palenie kadzideł… Histeria niebezpiecznie przeludnionego świata przedstawiona w olśniewająco nowatorskim stylu.
Hyperion
„Hyperion” to wciągająca i bestsellerowa powieść science-fiction. O odległych galaktykach, końcu Ziemi i niezwykłej misji, jaką wykonać musi siedmioro niezwyciężonych pielgrzymów. Powieść, którą pokochały miliony Czytelników na całym świecie z wciągającą niebanalną fabułą, a co najważniejsze wieloma wątkami, zgrabnie łączącymi się w logiczną całość. „Hyperion”, czyli książka, którą napisał Dan Simmons przenosi nas w niezwykły świat science-fiction. Stara i dobrze znana Ziemia umiera, przez co ludzkość zostaje umieszczona na odległych od siebie innych planetach. Nie jest jednak oczywiste, że od teraz wszyscy będą żyć ze sobą w zgodzie. Zbliża się międzygalaktyczna wojna, dlatego też na planetę Hyperion przybywa siedmioro pielgrzymów. Są to Kapłan, Żołnierz, Uczony, Poeta, Kapitan, Detektyw i Konsul. Niezwyciężeni, silni i zdeterminowani, muszą dotrzeć do mitycznych grobowców i znaleźć istotę, która budzi grozę. Możliwe, że tylko ona zna metodę, która mogłaby pomóc zapobiec zagładzie ludzkości. Każdy z przybyłych może przedstawić swoją prośbę, chociaż wysłuchana zostanie wyłącznie jedna. Pozostali będą musieli zginąć.
Dzikie Nasienie
W świecie, gdzie władza nad życiem i śmiercią to tylko początek, spotyka się dwoje nieśmiertelnych. Anyanwu – kobieta, która potrafi leczyć, zmieniać kształty i dostosowywać się do każdego świata. Doro – pradawny duch, dla którego życie innych to jedynie narzędzie przetrwania. Przez stulecia łączy ich niepokojąca więź – miłość, lęk i wzajemna zależność, w której rodzi się pytanie: czy można stworzyć nową rasę, nie niszcząc tego, co ludzkie?
Ilion
Na Marsie, u stóp wulkanu Olympus Mons rozgorzała pod kontrolą bogów wojna trojańska. Wydarzenia obserwuje sam Zeus ze swą olimpijską rodziną oraz Thomas Hockenberry, pochodzący z dwudziestego pierwszego wieku profesor literatury klasycznej, któremu przypadnie również rola pionka w wewnętrznych spiskach podstępnych bogów i zawistnych bogiń. Tymczasem na Ziemi, niewielka grupka ludzi poszukuje utraconej przeszłości i straszliwej prawdy o świecie. Z okolic Jowisza z kolei wyrusza ekspedycja czterech rozumnych maszyn, których zadaniem jest zbadać i ewentualnie zlikwidować źródło dziwnych kwantowych zakłóceń stanowiących potencjalne źródło katastrofy na kosmiczną skalę. Zakłócenia koncentrują się wokół wulkanicznego stożka, wznoszącego się na wiele kilometrów ponad terraformowaną powierzchnię Czerwonej Planety.
Ogień nad otchłanią
W dalekiej przyszłości liczne rasy zamieszkują wszechświat, gdzie potencjał umysłu zależy od jego położenia w przestrzeni: od superinteligentnych bytów Transcendencji, do ograniczonych rozumów Bezrozumnej Otchłani, gdzie mogą funkcjonować tylko proste umysły i równie prosta technologia. Nikt nie wie, jaka dziwna siła podzieliła przestrzeń na te „strefy myśli”, ale gdy bojowe Królestwo Straumli użyło jako broni antycznego artefaktu z Transcendencji, nieświadomie uwolniło przy tym niezwykłą potęgę, która niszczy tysiące światów i zniewala wszelką naturalną i sztuczną inteligencję. Uciekając przed zagrożeniem rodzina naukowców z dwójką dzieci zostaje pojmana przez Szponów, obcą rasę żyjącą w surowej średniowiecznej kulturze i jest używana jako pionki w bezwzględnej walce o władzę. Składająca się nie tylko z ludzi misja ratunkowa musi uwolnić dzieci i odzyskać tajemnicę, która może uratować resztę międzygwiezdnej cywilizacji. Ogień nad otchłanią, pierwsza część serii Stref myśli, otrzymała w 1993 r. nagrodę Hugo za najlepszą powieść.
Trawa
Wiele pokoleń temu ludzie uciekli na kosmiczną anomalię zwaną Trawą. Jednakże, zanim tam przybyli, inny gatunek uznał planetę za swój dom i zbudował na niej swoją kulturę… Teraz śmiercionośna zaraza rozprzestrzenia się pośród gwiazd, nie omijając żadnego świata poza Trawą. Okazuje się, że za tajemnicą odporności planety kryje się prawda tak wstrząsająca, że może oznaczać koniec wszelkiego życia.
Upadek Hyperiona
Tajemnicze Grobowce Czasu otwierają się. W rękach Dzierzby, który się z nich wynurzył, może spoczywać los całego rodzaju ludzkiego. Wygnańcy przypuścili szturm na Hegemonię Człowieka. Stworzone przez nas Sztuczne Inteligencje obróciły się przeciwko nam w próbie zbudowania Najwyższego Intelektu: Boga. Boga Maszyn. Jego powstanie może oznaczać unicestwienie ludzkości. Za sprawą nieznanych sił losy Hegemonii, Wygnańców, SI i całego wszechświata splatają się wokół Dzierzby. Oto wspaniała wizja przyszłości, w której wysoko rozwinięta technika miesza się z pradawnymi religiami, odkrycia naukowe łączą się z ponadczasową tajemnicą, a niezrównana ekstaza płynnie przechodzi w obezwładniającą zgrozę.
Podnosząc kamienie
Kiedy ludzcy osadnicy przybyli na Ziemię Hobbsa, rdzenna inteligentna rasa Owlbritów była już niemal wymarła. Zanim odszedł ostatni z nich, kilka lat później, ludzie zdążyli częściowo poznać język, sposób myślenia i religię Owlbritów. Osadnicy uznali za naturalne, że zachowają ich ostatnią świątynię oraz znajdujący się w niej osobliwy posąg, który był ich Bogiem. Kiedy ten Bóg umarł – rozpadł się w proch z dnia na dzień – uznali za równie naturalne, że przygotują dla niego zastępstwo. Maire Manone przybyła na Ziemię Hobbsa, by uciec przed surową patriarchalną religią Voorstodu, lecz Voorstod o niej nie zapomniał ani jej nie przebaczył. Ale mężczyźni, którzy przybywają na Ziemię Hobbsa, by znaleźć Maire i zabrać ją z powrotem do jej ojczyzny, nie wzięli w swoich planach pod uwagę Boga Ziemi Hobbsa…
Olimp
Już od miesięcy toczy się wojna między bogami i ludźmi wspieranymi przez morawce. Ofiarą pada Parys, zabity przez Apolla w pojedynku. Hera podstępem usypia Zeusa, aby nie mógł wpływać na bieg wydarzeń – wojna trojańska musi wrócić na dawne tory. Ale na horyzoncie pojawia się nowy konflikt – bogowie wszczynają wojnę między sobą, a na Ziemi w przyszłości postludzie toczą walkę ze zbuntowanymi voynixami. Sytuacja staje się krytyczna, gdy ludzie tracą sprzymierzeńca – morawce…
Endymion
Mija prawie trzysta lat od upadku Hegemonii. Większością planet rządzą Kościół katolicki i jego zbrojne ramię – organizacja Pax. Istnieje jednak śmiertelne zagrożenie dla nowej władzy. Jest nim Enea, jedenastoletnia córka Brawne Lamii i Johny’ego, która ma stać się nowym mesjaszem ludzkości. Ścigani przez wszechwładny Pax dziewczynka i jej ochroniarz Raul Endymion przemierzają czas i przestrzeń, by w końcu trafić na Ziemię ukrytą poza naszą Galaktyką przez tajemniczą siłę…
Wypalić Chrom
William Gibson zyskał powszechną sławę, jako czołowy przedstawiciel nowej odmiany science fiction, przenoszącej współczesną technologię (w szczególności technikę komputerową) w przyszłość rozpadu miast zdegenerowanej obyczajowości pokoleń postpunkowych. Oto pierwszy tom jego opowiadań. Neuromancer zdobył wszystkie nagrody, ale największym osiągnięciem Williama Gibsona na zawsze pozostaną krótsze formy. Opowiadania te, stanowiące jednocześnie elegię i satyrę społeczną, pokazują sposób, w jaki redefiniuje się dzisiejsza sf. Gibson jako wirtuoz ścieżek szybkiego przewijania, ukazuje nam drogę, którą podążyć może literatura.
Triumf Endymiona
Kontynuacja „Hyperiona”, „Upadku Hyperiona”, i „Endymiona”. Od upadku Hegemonii większością planet rządzi Kościół katolicki wraz z tajemną organizacją Pax. Okazuje się jednak, że nowej władzy zagraża Enea, która ma się stać nowym mesjaszem ludzkości. Ścigani przez wszechwładny Pax dziewczynka i jej ochroniarz Raul Endymion przemierzają czas i przestrzeń, by w końcu trafić na Ziemię ukrytą poza naszą galaktyką przez tajemniczą siłę…
Urth Nowego Słońca
Naprawdę mam na imię Severian. Przyjaciele, których nigdy nie miałem zbyt wielu, nazwali mnie Severianem Kulawym. Żołnierze, których niegdyś miałem mnóstwo, choć nie aż tak wielu, jakbym chciał, nazywali mnie Severianem Wielkim. Nieprzyjaciele, którzy mnożyli się jak muchy na bitewnych polach zasłanych trupami, nazywali mnie Severianem Oprawcą. Byłem ostatnim Autarchą Wspólnoty, a tym samym jedynym prawowitym władcą planety znanej podówczas jako Urth.
Drugie odkrycie ludzkości. Norstrilia
Opowiadania Cordwainera Smitha były dla mnie prawdziwym odkryciem, gdy je pierwszy raz przeczytałam. Teraz, czterdzieści lat później, nadal są… ich bogaty język, wspaniała pomysłowość i halucynacyjne obrazy. Ursula Le Guin
Przeczytajcie to. Cordwainer Smith jest ponadczasowy. Terry Pratchett
Magiczny i odmienny od wszystkich innych kosmos Cordwainera Smitha stworzony w tych opowiadaniach nigdy nie znalazł godnego naśladowcy, jeśli chodzi o intensywność wizji i moc narracji. Robert Silverberg
Cordwainer Smith stworzył prawdziwe krainy cudów. I zrobił to tak, że można uwierzyć w ich realność. Frederik Pohl
Najczęściej zadawane pytania
Kolejność czytania serii Artefakty jest dowolna, ponieważ każda książka stanowi autonomiczną całość. Wyjątkiem są sytuacje, gdy dany autor ma w serii wydanych kilka osobnych książek tworzących jedną opowieść, które warto poznawać wewnątrz ich własnego porządku.
W ujęciu całościowym chronologia wewnątrz serii nie występuje, gdyż każdy tom prezentuje odmienne uniwersum i wizję przyszłości. Istnieją jednak wewnętrzne linie czasu w ramach konkretnych cykli wydanych w tej kolekcji.
Wybór tytułu z serii Artefakty można uzależnić od własnych preferencji tematycznych lub zainteresowania konkretnym autorem. Zestawienie kluczowych pozycji wydanych w tej serii ułatwia identyfikację najważniejszych autorów i nurtów, a krótkie omówienie fabuły tomów pozwala na szybki przegląd poruszanych zagadnień.
Zobacz też inne artykuły:
- Kantyczka dla Leibowitza – premiera kultowej postapokalipsy
- "A jak Andromeda" Freda Hoyle'a i Johna Elliota w serii Wehikuł Czasu
- S.T.A.L.K.E.R. – książki Michała Gołkowskiego: kolejność, chronologia, jak czytać | Przewodnik
- "Przebudzenie Aurory" - powrót do uniwersum Migotliwej Wstęgi od wydawnictwa Mag
- Kroniki Marsjańskie Raya Bradbury’ego – nowa edycja w lipcu 2026
- "Kanon Lema": nowe wydania książek Stanisława Lema
- Seria: Artefakty
