Science fiction to literatura pytań: co się stanie, jeśli spotkamy obcych, jak zmieni nas technologia, czy przetrwamy na innej planecie. Zebraliśmy najlepsze książki science fiction – od klasyków, które wyznaczyły kierunek gatunkowi, po współczesne bestsellery i mniej znane perełki – i podzieliliśmy je tak, żebyś łatwo znalazł coś dla siebie.
›2Space operaKosmiczne przygody i wojny
›3Pierwszy kontaktSpotkanie z obcymi
›4Nauka i przetrwanieWiedza zamiast blasterów
›5DystopieMroczne wizje przyszłości
›6CyberpunkCo jest prawdziwe?
›7Polska science fictionOd Lema po Dukaja
›8Mniej znane perełkiGdy znasz już klasyki
›Klasyka na start – od tych książek zacznij
Powieści, które zdefiniowały science fiction i do dziś są punktem odniesienia. Jeśli dopiero zaczynasz, każda z nich pokaże ci inną twarz gatunku.
Diuna
Na pustynnej planecie Arrakis, jedynym źródle bezcennej przyprawy, młody Paul Atryda staje się częścią walki rodów, religii i ekologii. Herbert stworzył świat tak gęsty od polityki, mistycyzmu i idei, że do dziś nikt go nie przebił. Fundament nowoczesnej science fiction.
Fundacja
Matematyk Hari Seldon przewiduje upadek Imperium Galaktycznego i tworzy plan, który ma skrócić nadchodzące wieki ciemności. Asimov opowiada historię cywilizacji przez kolejne pokolenia, stawiając na pomysły i zagadki zamiast strzelanin. Klasyka, od której wyrosła cała space opera.
Solaris
Na stacji badawczej nad planetą pokrytą oceanem zaczynają pojawiać się ludzie z przeszłości badaczy. Lem pisze o granicach poznania i o tym, że prawdziwy kontakt z obcym może być niemożliwy. Najsłynniejsza polska powieść SF i jedna z najważniejszych na świecie.
Gra Endera
Genialny chłopiec Ender trafia do szkoły bojowej, gdzie dzieci uczą się dowodzić flotą przeciwko obcym. Card łączy wojskową symulację z dramatem samotnego dziecka, a zakończenie należy do najsłynniejszych w gatunku. Świetna książka na początek przygody z SF.
Lewa ręka ciemności
Wysłannik ludzkości przybywa na zimną planetę Gethen, której mieszkańcy nie mają stałej płci. Le Guin napisała powieść o polityce, zaufaniu i przyjaźni, która wyprzedziła swoje czasy o dekady. Spokojna, mądra i wciąż aktualna.
Odyseja kosmiczna 2001Arthur C. Clarkeod 16,49 zł
Luna to surowa paniRobert A. Heinleinod 32,99 zł
Człowiek, który spadł na ziemięWalter Tevisod 30,49 zł
Dzikie NasienieOctavia E. Butlerod 33,32 zł
Wszyscy na ZanzibarzeJohn Brunnerod 59,17 zł
Kroniki marsjańskie. Człowiek ilustrowany. Złociste jabłka słońcaRay Bradburyod 15,39 złSpace opera i wojna w kosmosie
Statki kosmiczne, imperia, bitwy i podróże między gwiazdami. Najbardziej przygodowa odmiana SF – od wielkich sag po militarną science fiction o cenie wojen toczonych między gwiazdami.
Przebudzenie Lewiatana
Kapitan statku do wydobywania lodu i detektyw z pasa asteroid trafiają na ślad spisku, który może doprowadzić do wojny między Ziemią, Marsem i Pasem. Otwarcie cyklu „Expanse” to połączenie kryminału, polityki i całkiem realistycznej fizyki. Wciąga jak najlepszy serial.
Hyperion
Siedmioro pielgrzymów wyrusza na planetę Hyperion, by stanąć przed tajemniczym Dzierzbą, a każdy po drodze opowiada swoją historię. Simmons łączy różne gatunki – od horroru po romans – w jedną z najwybitniejszych powieści SF. Lekturę warto kontynuować „Upadkiem Hyperiona”.
Przestrzeń Objawienia
Archeolog bada wymarłą cywilizację, a załoga potężnego statku szuka człowieka, który może pomóc ich chorującemu kapitanowi. Reynolds, astrofizyk z wykształcenia, łączy gotycki klimat z naukową wyobraźnią i kosmiczną grozą. Początek cyklu dla wymagających.
Czerwony świt
Darrow, górnik z Marsa z najniższej kasty, zostaje przemieniony w jednego z rządzących Złotych, by zniszczyć system od środka. Pierce Brown łączy dystopię, rzymską politykę i brutalne igrzyska. Szybka, emocjonalna lektura na kilka wieczorów.
Wieczna wojna
Żołnierz William Mandella walczy z obcymi na drugim końcu galaktyki, a z powodu dylatacji czasu każda misja oddala go od Ziemi o dekady. Haldeman, weteran Wietnamu, napisał jedną z najważniejszych powieści antywojennych w historii SF.
Pierwszy kontakt i obce cywilizacje
Co się stanie, gdy spotkamy kogoś naprawdę obcego? Te książki traktują to pytanie poważnie i często dochodzą do niepokojących odpowiedzi.
Problem trzech ciał
Chińska astrofizyczka w czasie rewolucji kulturalnej wysyła w kosmos sygnał, który zostaje odebrany. Liu Cixin łączy historię, fizykę i grę komputerową w opowieść o kontakcie, który zmienia wszystko. Pierwszy tom trylogii, która podbiła świat.
Spotkanie z Ramą
Do Układu Słonecznego wlatuje ogromny cylindryczny obiekt, a ekspedycja ma kilka tygodni, by go zbadać. Clarke pisze o zachwycie nad nieznanym – bez wojen i złoczyńców, za to z niezapomnianym poczuciem skali. Klasyka hard SF.
Ślepowidzenie
Załoga złożona z ludzi zmodyfikowanych do granic człowieczeństwa leci na spotkanie z obcą obecnością na skraju Układu Słonecznego. Watts zadaje pytanie, czy świadomość jest w ogóle potrzebna inteligencji. Gęsta, trudna i olśniewająca powieść.
Dzieci czasu
Ostatni ludzie szukają nowego domu, a na przygotowanej dla małp planecie ewoluuje zupełnie inna cywilizacja – pająków. Tchaikovsky opowiada ich historię przez tysiące lat i robi to tak, że kibicuje się pająkom. Jedna z najlepszych współczesnych powieści SF.
Nauka i przetrwanie
SF, w której bohater wychodzi z kłopotów dzięki wiedzy, pomysłowości i uporowi. Wciągające jak thriller, a przy okazji uczą sporo nauki.
Marsjanin
Astronauta Mark Watney zostaje sam na Marsie, uznany za zmarłego, i musi przetrwać do przylotu kolejnej misji. Weir opisuje każdy problem i każde rozwiązanie z inżynierską precyzją i dużym poczuciem humoru. Idealna książka dla tych, którzy myślą, że SF nie jest dla nich.
Projekt Hail Mary
Nauczyciel budzi się na statku kosmicznym bez pamięci i z misją uratowania Ziemi. Stopniowo odkrywa, jak się tu znalazł – i że nie jest jedyną istotą, która próbuje ocalić swój świat. Weir w najlepszej formie: dowcipnie, naukowo i wzruszająco.
Czerwony Mars
Pierwsi kolonizatorzy lądują na Marsie i zaczynają przekształcać planetę, spierając się o to, czy w ogóle powinni. Kim Stanley Robinson pisze o nauce, polityce i ekologii z niezwykłą drobiazgowością. Pierwszy tom „Trylogii marsjańskiej” dla cierpliwych.
Dystopie i postapokalipsa
Ostrzeżenia przed przyszłością, której nie chcemy, i opowieści o tym, co zostaje, gdy świat się kończy.
451° Fahrenheita
Strażak Montag nie gasi pożarów – pali książki. Bradbury napisał krótką powieść o społeczeństwie, które dobrowolnie zrezygnowało z myślenia na rzecz rozrywki. Brzmi dziś bardziej aktualnie niż kiedykolwiek.
Metro 2033
Po wojnie atomowej ocaleni mieszkańcy Moskwy żyją w tunelach metra, a każda stacja jest osobnym państwem. Artiom wyrusza w podróż przez ten podziemny świat pełen mutantów, ideologii i strachu. Klimatyczna powieść, która stała się serią gier.
Kantyczka dla Leibowitza
Po nuklearnej zagładzie zakonnicy ocalają resztki wiedzy, a przez kolejne stulecia ludzkość powoli odbudowuje cywilizację – by znów stanąć przed tym samym wyborem. Miller napisał jedną z najmądrzejszych powieści o pamięci i postępie.
Dzień tryfidów
Po nocy, w której większość ludzi traci wzrok, na Ziemi zaczynają polować chodzące rośliny. Wyndham stworzył wzorzec opowieści o końcu świata, do którego nawiązują dziś seriale i filmy.
Cyberpunk i niepewna rzeczywistość
Technologia, korporacje, sztuczna inteligencja i pytanie, co właściwie jest prawdziwe.
Trylogia Ciągu: Neuromancer, Graf Zero, Mona Liza Turbo
Haker Case dostaje ostatnią szansę na powrót do cyberprzestrzeni w zamian za udział w niebezpiecznym zleceniu. Gibson w „Neuromancerze” wymyślił cyberpunk i ukształtował wyobrażenie o internecie, zanim ten na dobre powstał. Wydanie zawiera całą „Trylogię Ciągu”.
Blade Runner: Czy androidy marzą o elektrycznych owcach?
Łowca androidów Rick Deckard ściga zbiegłe maszyny niemal nieodróżnialne od ludzi. Dick pisze o empatii, zwierzętach i fałszywych wspomnieniach. Pierwowzór „Łowcy androidów”, ale książka idzie w zupełnie inną stronę niż film.
Ubik
Joe Chip pracuje w firmie chroniącej przed telepatami, a po zamachu świat wokół niego zaczyna się cofać w czasie. Dick w najlepszym wydaniu: zabawnie, niepokojąco i z zakończeniem, które zostaje w głowie.
Człowiek z Wysokiego Zamku
Świat, w którym Państwa Osi wygrały drugą wojnę światową, a w Ameryce krąży książka opisująca inny bieg wydarzeń. Dick opowiada o ludziach żyjących w okupacji i o tym, co jest prawdziwe. Klasyka historii alternatywnej.
Polska science fiction
Od Lema po Dukaja – polska fantastyka naukowa należy do najciekawszych na świecie.
Opowieści o pilocie Pirxie
Pirx, niezgrabny kadet, a potem doświadczony pilot, przeżywa przygody w kosmosie, które zawsze okazują się czymś więcej niż przygodą. Lem pisze o odpowiedzialności, błędzie i relacji człowieka z maszyną. Najlepszy sposób, by zacząć czytać Lema.
Perfekcyjna niedoskonałość
Daleka przyszłość, w której ludzkość dawno przekroczyła granice biologii, a pojęcia takie jak „ja” i „rzeczywistość” znaczą coś zupełnie innego. Dukaj pisze językiem, który trzeba oswoić, ale nagroda jest ogromna. Najbardziej ambitna polska powieść SF.
Fiasko
Wyprawa do planety Kwinta ma nawiązać kontakt z jej mieszkańcami, ale każda próba porozumienia prowadzi do eskalacji. Ostatnia powieść Lema to gorzka refleksja nad tym, że możemy nie być zdolni zrozumieć obcych – ani siebie nawzajem.
Na liście polskiej SF warto też pamiętać o „Solaris” Lema, opisanym wyżej w klasyce.
Mniej znane perełki
Książki, które rzadziej trafiają na listy, ale potrafią zaskoczyć bardziej niż bestsellery.
Kwiaty dla Algernona
Charlie Gordon, mężczyzna z niepełnosprawnością intelektualną, przechodzi eksperyment, który czyni go geniuszem. Keyes opowiada jego historię w formie raportów, których język zmienia się wraz z bohaterem. Jedna z najbardziej poruszających książek w gatunku.
Koniec dzieciństwa
Nad największymi miastami Ziemi zawisają statki obcych, którzy zaprowadzają pokój i dobrobyt – ale nie pokazują swoich twarzy. Clarke pisze o końcu ludzkości, jaką znamy, w sposób zarazem piękny i przerażający.
Jak wybieraliśmy
Na liście są książki, które zbudowały science fiction, i takie, które pokazują, gdzie gatunek jest dziś. Braliśmy pod uwagę znaczenie dla gatunku, opinie czytelników i dostępność po polsku – przy każdym tytule pokazujemy aktualną najniższą cenę w księgarniach. Listę uzupełniamy, gdy pojawiają się nowe książki warte polecenia.
Najczęściej zadawane pytania
Od jakiej książki science fiction zacząć?
Na początek polecamy „Marsjanina” Andy’ego Weira albo „Grę Endera” Orsona Scotta Carda – są przystępne i wciągające. Jeśli chcesz od razu klasyki, sięgnij po „Diunę” lub „Solaris”.
Jaka jest najlepsza polska książka science fiction?
Najczęściej wskazywane jest „Solaris” Stanisława Lema. Z nowszych warto znać „Perfekcyjną niedoskonałość” Jacka Dukaja.
Czym różni się space opera od hard SF?
Space opera stawia na przygodę, rozmach i bohaterów (np. „Expanse”, „Red Rising”), a hard SF na naukową wiarygodność (np. „Marsjanin”, „Trylogia marsjańska”).
Czy „Problem trzech ciał” jest trudny?
Początek bywa wymagający, bo łączy historię Chin z fizyką, ale od połowy książka czyta się jak thriller.
Jaka SF na jeden tom, bez cyklu?
„Projekt Hail Mary”, „Marsjanin”, „Kwiaty dla Algernona” i „451° Fahrenheita” to pełne historie zamknięte w jednej książce.
Zobacz też inne artykuły:
- "Blade Runner": SF, które przewidziało AI
- Wznowienie kultowych "Kronik marsjańskich" Raya Bradbury'ego
- Uczta Wyobraźni – kultowa seria literatury fantastycznej
- Rebis wznowi "Tytańskich graczy" Philipa K. Dicka
- Dodruk "Inwazji z Ganimedesa" dostępny już w sprzedaży
- "Milenium": SF, gdzie katastrofa lotnicza skrywa większy sekret
